Analizatory – neurofizjologiczna podstawa odbioru i przetwarzania bodźców w spostrzeżenia. W czynności czytania i pisania biorą udział trzy analizatory: wzrokowy, słuchowy i kinestetyczny. Deficyty rozwojowe ...

 

Słowniczek ważniejszych pojęć używanych w opiniach i orzeczeniach

Analizatory – neurofizjologiczna podstawa odbioru i przetwarzania bodźców w spostrzeżenia. W czynności czytania i pisania biorą udział trzy analizatory: wzrokowy, słuchowy i kinestetyczny.

Deficyty rozwojowe - „braki” w rozwoju określonych funkcji psychicznych lub w rozwoju somatycznym.

Dostosowanie wymagań - zastosowanie takich kryteriów egzekwowania wiedzy i umiejętności, które uwzględniają możliwości i ograniczenia ucznia.

Dysfunkcja - każde zakłócenie normalnego funkcjonowania narządu lub zachowania.

Funkcje poznawcze – zespół procesów, dzięki którym odbieramy informacje z otoczenia oraz stosunki między nimi. W czytaniu i pisaniu biorą udział takie procesy poznawcze jak: uwaga, pamięć, wrażenia i spostrzeżenia wzrokowe, słuchowe, dotykowe, kinestetyczne (ruchowe), orientacja w schemacie ciała i kierunkach w przestrzeni oraz myślenie. Koordynacja wzrokowo-ruchowa – współpraca oka i ręki, czyli współdziałanie funkcji wzrokowych i ruchowych.

Lateralizacja – dominacja czynnościowa jednej ze stron ciała ( oka, ucha, ręki, nogi). Brak dominacji określonej strony ciała przejawia się jako oburęczność, obuoczność itp. Mówimy wtedy o lateralizacji nieustalonej. Lateralizacja skrzyżowana oznacza, że nie wszystkie dominujące narządy znajdują się po tej samej stronie ciała, np. występuje dominacja prawego oka i lewej ręki.

Motoryka duża – sprawność ruchowa całego ciała.

Motoryka mała – sprawność ruchowa rąk w zakresie precyzji i szybkości ruchów.

Nieharmonijny rozwój – zakłócenia tempa rozwoju poszczególnych sfer. Niektóre sfery rozwijają się prawidłowo, inne zbyt wolno lub z przyspieszeniem. Odchylenie rozwojowe – indywidualne opóźnienie rozwoju w stosunku do ustalonych norm, nie będące jednak zaburzeniem z uwagi na niewielkie nasilenie objawów, ograniczony zakres i czas trwania.

Pamięć słuchowa – zdolność do utrwalania i przypominania spostrzeżeń słuchowych. Pamięć słuchowa bezpośrednia (świeża) pozwala zapamiętywać i natychmiast odtwarzać usłyszany tekst, co jest bardzo istotne przy pisaniu dyktand.

Pamięć wzrokowa – zdolność do utrwalania i przypominania spostrzeżeń wzrokowych.

Zaburzenia orientacji przestrzennej – brak orientacji w lewej i prawej stronie własnego ciała oraz w kierunkach przestrzeni ( lewo, prawo, wyżej, niżej, przód, tył, nad, pod itp.).

Zaburzenie rozwojowe – klasa zaburzeń dziecięcych, charakteryzujących się poważnym zniekształceniem funkcjonowania społecznego, poznawczego, ruchowego i językowego. Zaburzenia rozwojowe możemy podzielić ze względu na: rodzaj, rozległość(globalne, fragmentaryczne), głębokość(stopień nasilenia objawów), dynamikę(trwałe, przejściowe), etiologię(wrodzone, nabyte), charakter(organiczne, funkcjonalne czyli czynnościowe).